{"id":1447,"date":"2023-08-17T12:45:56","date_gmt":"2023-08-17T11:45:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/?page_id=1447"},"modified":"2026-04-16T15:55:01","modified_gmt":"2026-04-16T14:55:01","slug":"meithrin-ymdeimlad-o-berthyn-i-bob-myfyriwr","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/cy\/trosolwg-or-themau\/cynwysoldeb\/meithrin-ymdeimlad-o-berthyn-i-bob-myfyriwr\/","title":{"rendered":"Meithrin ymdeimlad o berthyn i bob myfyriwr"},"content":{"rendered":"

Tudalen Thema Cynwysoldeb<\/h3>\n
\"The<\/figure>\n \n\n
\n
\n <\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/defs><\/g><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Dylunio Tudalennau Cynwysoldeb<\/h3>

Mae'r holl dudalennau Cynwysoldeb wedi'u cynllunio gan ddilyn egwyddorion Dylunio Cyffredinol ar gyfer Dysgu (UDL).\u00a0 Fe welwch gyfuniad o destun, fideo a delweddau, ynghyd \u00e2 rhai pwyntiau ar gyfer myfyrio, enghreifftiau ymarferol ac astudiaethau achos.\u00a0 \u00a0Gallwch ddewis darllen y testun, neu gael mynediad at fideo o'r un deunydd. Mae'r adnodd\u00a0 ar waelod y dudalen hon<\/a>. Gallwch hefyd\u00a0 fynychu gweithdy ar y pwnc<\/a>.<\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n \n\n

\n
\n <\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/defs><\/g><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Y Cynnig DPP Addysg Gynhwysol<\/h3>

Yn y dudalen Cynwysoldeb hon, byddwch yn archwilio arwyddoc\u00e2d perthyn, yn dysgu sut i ragweld anghenion eich myfyrwyr, yn creu gweithgareddau pontio ac ymsefydlu ystyrlon a chynhwysol, yn herio'r cwricwlwm cudd, ac yn mynd ati i chwilio am lais myfyrwyr ac ymateb iddo<\/a>.<\/p>\n

Yna gallwch ddatblygu eich dealltwriaeth trwy gyrchu'r tudalennau neu'r gweithdai cysylltiedig ar bynciau Addysg Gynhwysol penodol. Ar \u00f4l cyrchu'r dudalen hon, rydym yn argymell eich bod yn symud i'r dudalen\u00a0 Grymuso Myfyrwyr i gyflawni eu potensial.<\/p>\n

Ar ddiwedd y dudalen hon, mae map o gyfleoedd a phynciau DPP pellach<\/a>, i'ch cynorthwyo.<\/p>\n

Darllen Allweddol ar gyfer y dudalen hon: Pedler, Willis, R. a Nieuwoudt, J.E. 2022. Ymdeimlad o berthyn yn y brifysgol: cadw myfyrwyr, cymhelliant a mwynhad<\/a>, Journal of Further and Higher Education, 46:3, 397-408<\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Fframwaith Addysg Gynhwysol Prifysgol Caerdydd<\/h2>\n

Rydym wedi datblygu fframwaith ar gyfer y brifysgol gyfan ar gyfer hwyluso a chefnogi ysgolion ac adrannau i ymgorffori addysg gynhwysol yn ein darpariaeth addysgol. Mae Addysg Gynhwysol yn cysylltu \u00e2 lles ein myfyrwyr, a boddhad a phrofiad myfyrwyr, ac mae’n cyd-fynd \u00e2’r flaenoriaeth ‘creu cymuned ddysgu gynhwysol’. Gallwch ddarllen mwy ar y Fframwaith ar dudalen Cynwysoldeb a’r CU Addysg gynhwysol<\/a>.<\/p>\n

\"\"
Ffigur 1: Y Fframwaith Addysg Gynhwysol<\/figcaption><\/figure>\n

Meithrin ymdeimlad o berthyn<\/h2>\n

Mae meithrin ymdeimlad o berthyn yn un o dri dimensiwn y fframwaith , gan fod llenyddiaeth helaeth yn awgrymu bod myfyrwyr yn ffynnu pan fyddant yn teimlo eu bod yn perthyn i gymuned ddysgu gynhwysol. Mae addysg gynhwysol yn ffynnu mewn diwylliant sy’n cydnabod ac yn dathlu amrywiaeth, ac sy’n datblygu ymdeimlad o berthyn i’r holl staff a myfyrwyr: hynny ydy \u201ccred bersonol rhywun eu bod yn aelod o gymuned academaidd a bod eu presenoldeb a’u cyfraniadau’n cael eu gwerthfawrogi\u201d<\/em> (Good et al. 2012).<\/p>\n

\n
\n

Ein pum maes ffocws i helpu i feithrin ymdeimlad o berthyn yw:<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2022 Cydnabod a dathlu cymuned amrywiol y brifysgol, a galluogi myfyrwyr i weld eu hunain yn cael eu cynrychioli yn y cwricwlwm<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2022 Herio’r cwricwlwm cudd a chynnig cymorth rhagweithiol a chysylltiedig i fyfyrwyr ar hyd y daith ddysgu<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2022 Gwrando\u2019n weithredol ac ymateb i bob llais<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2022 Bod yn dryloyw, yn amserol ac yn dosturiol wrth gyfathrebu<\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2022 Datblygu ymdeimlad o gymuned a hunaniaeth yn y Brifysgol, yr Ysgol, y rhaglen ac\/neu\u2019r ddisgyblaeth<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n \n\n

\n
\n Globe<\/title><\/path><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Gweithgaredd Myfyrio: Sut ydyn ni'n gwybod ein bod ni'n perthyn?<\/h3>

Meddyliwch am weithle, gr\u0175p cymdeithasol neu sefyllfa, a nodwch y ffactorau sy'n rhoi ymdeimlad o berthyn i chi.<\/p>\n

Sut y gallem ailadrodd y ffactorau hyn ar gyfer myfyrwyr yn ein mannau dysgu?<\/p>\n

 <\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Beth yw perthyn?<\/strong><\/p>\n

Mae Meehan a Howells (2017) yn awgrymu model tair haen o berthyn yn y brifysgol, sy’n cydnabod natur troellog y daith i mewn, trwy ac allan o’r brifysgol. Felly mae perthyn yn y brifysgol yn broses barhaus yn hytrach na ‘digwyddiad’, sy’n datblygu ar draws y cylch bywyd myfyrwyr.<\/p>\n

\n
\"a
Ffigur 2: ffr\u00e2m gysyniadol Bod, Dod a Pherthyn (Meehan and Howells 2019) (yn Saesneg yn unig).<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n

Mae ymchwilwyr hefyd wedi awgrymu bod perthyn yn cael ei greu yn y bont rhwng mannau ffurfiol ac anffurfiol y brifysgol, gyda myfyrwyr yn cymryd rhan mewn ystod o drawsnewidiadau cymdeithasol, diwylliannol ac academaidd (Araujo et al. 2014).<\/p>\n

Mae teimlo ymdeimlad o berthyn wedi’i nodi’n agos \u00e2 chyfranogiad ac ymgysylltu yn yr ystafell ddosbarth, gan arwain at ryngweithio cadarnhaol gyda staff a chyfoedion academaidd (Bamford a Pollard 2019: 20) a llwyddiant academaidd (Hydref 1993).
\nTinto (1994) oedd y cyntaf o lawer o ysgolheigion i nodi bod angen i fyfyrwyr deimlo eu bod yn ymgysylltu mewn strwythurau ffurfiol, academaidd a strwythurau cymdeithasol anffurfiol er mwyn llwyddo (Bamford and Pollard 2019). Mae ymdeimlad o berthyn yn arbennig o bwysig ar gyfer pa mor gysylltiedig y mae myfyrwyr yn teimlo \u00e2’r sefydliad a’r bobl yn y sefydliad (Gillen-O’Neel 2019).<\/p>\n

Mae ymchwil yn awgrymu bod myfyrwyr addysg uwch sydd ag ymdeimlad cryfach o berthyn yn tueddu i fod \u00e2 mwy o hunanhyder academaidd, cymhelliant uwch, lefelau uwch o ymgysylltu academaidd a chyflawniad uwch (Gillen-O’Neel 2019). Dangoswyd hefyd bod perthyn yn chwarae rhan bwysig yn lles myfyrwyr, yn ffactor amddiffynnol ar gyfer iechyd meddwl myfyrwyr, ac yn cynyddu cymhelliant a mwynhad academaidd (Haddow a Brodie 2023).<\/p>\n

Fodd bynnag, i rai myfyrwyr, mae agweddau ar arferion a phrosesau sefydliadol, a hyd yn oed iaith, yn rhwystro datblygiad ymdeimlad o berthyn, yn dibynnu ar eu nodweddion, eu cyd-destunau ac agweddau eraill ar amrywiaeth. Mae llenyddiaeth bresennol yn archwilio sut mae perthyn yn cael ei lunio gan nodweddion croestoriadol megis ethnigrwydd a rhywedd, gyda chanfyddiadau nodedig ar y berthynas agos rhwng ymdeimlad o berthyn a dosbarth cymdeithasol (Haddow a Brodie 2023). Profwyd bod gan fyfyrwyr cenhedlaeth gyntaf (y cyntaf yn eu rhwydwaith teuluol neu gymdeithasol i fynd i’r brifysgol), myfyrwyr sy’n cymudo, a myfyrwyr o grwpiau lleiafrifol eraill yn y sefydliad boed yn fyfyrwyr anabl, pobl o liw, myfyrwyr LGBTQ+, myfyrwyr h\u0177n, myfyrwyr rhyngwladol, neu grwpiau ethnig lleiafrifol i gyd ymdeimlad is o berthyn, gydag ymgysylltiad, cyrhaeddiad a dilyniant is cysylltiedig (Thomas 2012). Am drafodaeth fanylach gweler: Pedlar et al 2022.<\/p>\n \n\n

\n
\n <\/g><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Awgrym Cyflogadwyedd<\/h3>

Yn y gweithleoedd amrywiol heddiw, mae cyflogwyr yn gwerthfawrogi unigolion sy'n gallu creu amgylchedd cynhwysol lle mae pawb yn teimlo ymdeimlad o berthyn. Wrth feithrin ymdeimlad o berthyn i'r holl fyfyrwyr, mae\u2019r unigolyn hwn yn ymgysylltu \u00e2 safbwyntiau amrywiol, dathlu gwahaniaethau diwylliannol, a hyrwyddo deialog agored. Drwy ddangos empathi, dealltwriaeth, a pharch tuag at gefndiroedd a phrofiadau eraill, bydd myfyrwyr nid yn unig yn gwella eu sgiliau cyflogadwyedd, ond hefyd yn cyfrannu at greu cymdeithas a gweithlu mwy cynhwysol.<\/p>\n

Un ffordd effeithiol o feithrin ymdeimlad o berthyn i bob myfyriwr yw trwy feithrin sgiliau cydweithio, un o chwe Priodoledd Graddedigion y brifysgol. Mynd ati i chwilio am gyfleoedd i fyfyrwyr weithio gyda chyfoedion o gefndiroedd, safbwyntiau a phrofiadau amrywiol. Drwy gydweithio ar brosiectau, byddant nid yn unig yn gwella eu galluoedd gwaith t\u00eem ond hefyd yn creu amgylchedd cynhwysol lle mae pawb yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a'u parchu. Mae cyflogwyr yn gwerthfawrogi'n fawr unigolion sy'n gallu cydweithio'n effeithiol ag eraill, gan wneud y sgil hon yn hanfodol ar gyfer llwyddiant yn y gweithle.<\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Perthyn a Dimensiynau Amrywiaeth<\/strong><\/p>\n

Gan ddychwelyd at ein cysyniadoli amrywiaeth o’r dudalen Thema Cyflwyniad i Addysg Gynhwysol<\/a> , gallwn nodi sawl agwedd ar y dimensiynau a allai effeithio ar ymdeimlad o berthyn yn strwythurau traddodiadol y brifysgol.<\/p>\n

\n
\"Diversity
Ffigur 3: Dimensiynau Amrywiaeth (Thomas a May 2010: 8) (yn Saesneg yn unig).<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n \n\n
\n
\n Globe<\/title><\/path><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Gweithgaredd adlewyrchu<\/h3>

Pa agweddau ar amrywiaeth ydych chi'n teimlo sy'n debygol o effeithio ar ddysgwyr sy'n teimlo ymdeimlad o berthyn, ymhlith eich gr\u0175p eich hun o ddysgwyr? Sut ydych chi'n gwybod hyn?<\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Felly sut ydyn ni’n meithrin ymdeimlad o berthyn? <\/span><\/h2>\n

Yr allwedd yw ein gallu i:<\/p>\n

    \n
  1. Cydnabod a dathlu cymuned amrywiol y brifysgol, a galluogi myfyrwyr i weld eu hunain yn cael eu cynrychioli yn y cwricwlwm<\/li>\n
  2. Herio’r cwricwlwm cudd a darparu ar gyfer myfyrwyr drwy’r daith ddysgu<\/li>\n
  3. Gwrando\u2019n weithredol ac ymateb i bob llais<\/li>\n<\/ol>\n
    \n

    1: Cydnabod a dathlu cymuned amrywiol y brifysgol a galluogi myfyrwyr i weld eu hunain yn cael eu cynrychioli yn y cwricwlwm<\/strong><\/p>\n

    Gan dynnu ar ddiffiniadau Hockings (2010) ac UNESCO (1994; 2016), mae angen i ni ddathlu amrywiaeth cymuned y brifysgol, am ei photensial i gyfoethogi bywydau a dysgu pobl eraill.<\/p>\n

    Mae UNESCO yn ystyried cynhwysiant fel ‘dull deinamig o ymateb yn gadarnhaol i amrywiaeth ac o weld gwahaniaethau unigol nid fel problemau, ond fel cyfleoedd i gyfoethogi dysgu’ (1994). Fel y mae diffiniad estynedig a gadarnhawyd yn 2016 yn awgrymu: ‘Mae cynhwysiant yn cynnwys proses o ddiwygio systemig, gan ymgorffori newidiadau ac addasiadau mewn cynnwys, dulliau addysgu, dulliau, strwythurau a strategaethau mewn addysg i oresgyn rhwystrau, gyda gweledigaeth sy’n darparu profiad dysgu teg a chyfranogol i bob myfyriwr a’r amgylchedd sy’n cyfateb orau i’w gofynion a’u dewisiadau’ (UNESCO 2016).<\/p>\n

    Yn yr un modd, mae Deddf Cydraddoldeb (2010) yn ei gwneud yn ofynnol i ni fod yn rhagweledol<\/strong> yn ein darpariaeth addysgol: felly, ni allwn aros nes bod myfyriwr yn cyflwyno angen neu nodwedd ddysgu benodol. Yn hytrach, rhaid i ni ddylunio ein strategaethau addysgu a mynd i’r afael ag unrhyw addasiadau o’r cychwyn cyntaf, er mwyn cynrychioli amrywiaeth ein dysgwyr a darparu ar eu cyfer. Felly, mae ymwybyddiaeth o amrywiaeth ein carfan o fyfyrwyr, trwy ddata cywir a chyd-adeiladu, yn arbennig o allweddol, ochr yn ochr ag ymwybyddiaeth o gyffredinolrwydd ar draws y boblogaeth gyffredinol o fyfyrwyr.<\/p>\n

    Gallwn dybio bod nifer fawr o’n myfyrwyr yn debygol o fod \u00e2 dimensiynau o amrywiaeth a allai effeithio ar eu hymdeimlad o berthyn a dysgu, ac felly rhagweld ar gyfer y nodweddion a’r anghenion hyn wrth ddylunio a chyflwyno ein cyfleoedd dysgu, i ddarparu ar gyfer y myfyrwyr hyn o’r cychwyn cyntaf.
    \nI ddatblygu ein disgwyliad o nodweddion myfyrwyr, neu anghenion dysgu, gellir defnyddio personas i gynorthwyo gyda dylunio, cyflwyno, asesu a gwerthuso ein cyfleoedd dysgu (gweler yr adran ‘Personas’ ar y dudalen Grymuso myfyrwyr i gyflawni eu potensial<\/a>). Gall Dylunio Cyffredinol ar gyfer Dysgu , gan ddefnyddio dulliau ymgysylltu lluosog, hefyd gefnogi datblygiad ymdeimlad o berthyn.<\/p>\n

    Mae ymchwilwyr fel Nelson a Kift (2005) yn awgrymu, er mwyn sicrhau datblygiad ymdeimlad o berthyn, bod angen ymgorffori ‘addysgeg pontio’ ar draws y cwricwlwm, gan wneud ‘rheolau’r g\u00eam’ a’r cwricwlwm cudd yn eglur, a darparu cyfleoedd i ddatblygu perthnasoedd ystyrlon rhwng staff a myfyrwyr. Mae hyn yn sicrhau datblygiad ymdeimlad o berthyn dilys.<\/p>\n

    Mae cynrychiolaeth hefyd yn bwysig: mae hyn yn cyfeirio at y syniad sylfaenol, os yw myfyrwyr yn gweld pobl fel nhw yn cael eu hadlewyrchu yn y cwricwlwm a deunyddiau cwrs, eu bod yn fwy tebygol o uniaethu \u00e2 nhw a gallu dychmygu eu hunain fel perthyn yn y ddisgyblaeth, ac yn yr amgylchedd. Mae gan fyfyrwyr lawer mwy o gymhelliant i ddysgu mewn ystafelloedd dosbarth sy’n eu hadnabod, yn gwneud cysylltiadau \u00e2’u bywydau (a’u profiadau), ac yn ymateb i’w pryderon penodol (UoT 2022). Gall cynrychiolaeth fod ar sawl ffurf, megis delweddau mewn cyflwyniadau gweledol, dewis siaradwyr gwadd, dewis gofalus o astudiaethau achos sy’n siarad \u00e2’r gynulleidfa amrywiol, enghreifftiau ac adrodd straeon mewn sesiynau sy’n amlygu neu’n manteisio ar nodweddion amrywiol.<\/p>\n

    ‘Rhaid i fyfyrwyr deimlo cysylltiad dilys trwy gymuned sy’n bwysig iddynt ac y maent yn bwysig iddi ‘(Haddow a Brodie 2023).<\/p>\n

    Fel enghraifft o sut i adnabod a dathlu amrywiaeth o ran iaith leiafrifol, gweler y plymio dyfnach ar arfer da ar gyfer y Gymraeg.<\/p>\n

    Mae’r adran blymio dwfn yn darparu canllawiau arfer da ar gyfer datblygu darpariaeth addysgol ac addysgu mewn iaith leiafrifol mewn prifysgolion.<\/a><\/p>\n \n\n

    \n
    \n Globe<\/title><\/path><\/svg> <\/div>\n \n
    \n

    Crefftio Ystafell Ddosbarth Gynhwysol (Armstrong 2011)<\/h3>

    Bod yn rhagweithiol:<\/strong> byddwch yn rhagweithiol wrth ddangos gwerthoedd ynghylch cynwysoldeb. Er enghraifft, ysgrifennwch ddatganiadau meysydd llafur sy'n gofyn am ymddygiad parchus, a gosodwch reolau ar gyfer gwaith prosiect, sy'n trafod osgoi ymddygiad ystrydebol mewn gwaith t\u00eem.<\/p>\n

    Ei Godi a'i Gario:<\/strong> Os ydych chi am i'ch ystafell ddosbarth fod yn gynhwysol, yna cynhwyswch! Er enghraifft, dysgwch sut i ynganu enwau yn gywir, dysgu o ble mae'r myfyriwr rhyngwladol sy'n eich cynorthwyo yn eich labordy ymchwil yn dod, a\/ neu ddysgu pryd mae gwyliau crefyddol eleni.<\/p>\n

    Gweithio i Ildio Eich\u00a0\u201cBraint o Beidio Gwybod\u201d:<\/strong> mae gan b\u0175er y fraint o beidio \u00e2 gweld yr hyn sydd o\u2019i amgylch. Ystyriwch nad yw profiadau y gallech eu dyfynnu'n ddiofal fel rhai cyffredinol o reidrwydd yn cael eu rhannu.<\/p>\n

    Cartref yw ble mae\u2019r Lloches:<\/strong> Gall enwi a deall nodweddion eich byd disgyblu eich hun fel diwylliant, a dysgu sut y gallai'r diwylliant penodol hwnnw effeithio ar brofiad eich myfyrwyr (gwahanol), eich helpu i gynnwys pob myfyriwr yn well. Er enghraifft, efallai nad yw'r deunydd cwrs neu'r gweithgareddau a oedd unwaith yn ymddangos mor gwbl niwtral i chi, mor ddiduedd ag yr oeddech chi'n meddwl ar un adeg.<\/p>\n

    Gofynnwch am Adborth<\/strong>: Teimlo\u2019n ddewr? Gofynnwch i fyfyrwyr sut maen nhw wedi profi'r amgylchedd yn eich cwrs.<\/p>\n

     <\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

    Perthyn: y berthynas rhwng Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant, Rhyddid Barn a Rhyddid Academaidd<\/strong><\/p>\n

    Mae gan sefydliadau addysg uwch r\u00f4l sylweddol wrth hyrwyddo cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn eu sefydliadau ac wrth hyrwyddo rhyddid barn a rhyddid academaidd. Wrth wneud hynny, mae sefydliadau addysg uwch yn ymdrechu i feithrin parch, dealltwriaeth a goddefgarwch er mwyn creu amgylchedd sy’n annog cyfnewid syniadau a safbwyntiau cyfreithlon yn rhydd, tra hefyd yn hyrwyddo cynhwysiant i’r holl staff a myfyrwyr.<\/p>\n

    Mae dogfennau addysg uwch sylfaenol y DU, megis Adroddiad Dearing, yn nodi r\u00f4l hanfodol sefydliadau addysg uwch wrth ‘lunio cymdeithas ddemocrataidd, w\u00e2r a chynhwysol’. Yn y cyd-destun hwn, mae rhesymu beirniadol, ymchwil effeithiol ac addysgu myfyrwyr yn arwain at oblygiadau cymdeithasol ac yn cael eu galluogi gan amgylchedd sefydliadol diduedd (Advance HE 2025).<\/p>\n

    Mae Advance HE wedi cyhoeddi’r ddogfen hon yn ddiweddar:\u00a0Embedding Freedom of Speech and Academic Freedom in Equality, Diversity and Inclusion | Advance HE<\/a>\u00a0ynghylch cyfrifoldebau sefydliadau Addysg Uwch a\u2019u hymrwymiad i ryddid barn a chynhwysiant.<\/p>\n

    Mae’n ofynnol i sefydliadau addysg uwch, fel pob awdurdod cyhoeddus, roi ystyriaeth briodol i’r angen i feithrin ‘cysylltiadau da’ rhwng grwpiau gwarchodedig yn unol \u00e2 Dyletswydd Cydraddoldeb y Sector Cyhoeddus yn y Ddeddf Cydraddoldeb. Er bod y term yn cael ei ddefnyddio’n llai aml erbyn hyn, mae’n gysyniad defnyddiol i’w ailystyried yng nghyd-destun yr hyn a elwir yn ‘ryfeloedd diwylliant\u2019 ar hyn o bryd.<\/p>\n

    Mae statws cyfreithiol arbennig yn berthnasol i hyrwyddo a diogelu rhyddid barn ac ymholiad o fewn sefydliadau Addysg Uwch. Mae hyn yn golygu bod angen i sefydliadau gefnogi ysgolheictod a dysgu sy’n ymgysylltu ag ystod eang o safbwyntiau gwleidyddol, cymdeithasol, crefyddol, economaidd a gwyddonol, waeth pa mor amhoblogaidd, dadleuol neu bryfoclyd y gall y safbwyntiau hyn fod. Ochr yn ochr \u00e2 hyn, mae gan sefydliadau ddyletswydd gyfreithiol i sicrhau bod staff, myfyrwyr ac eraill sy’n ymwneud \u00e2’r sefydliad yn cael eu hamddiffyn rhag gwahaniaethu anghyfreithlon, aflonyddu ac erledigaeth, a bod cysylltiadau da rhwng unigolion a grwpiau yn cael eu hwyluso heb gyfyngu ar ryddid barn gyfreithlon<\/em> . (Advance HE 2024: https:\/\/advance-he.ac.uk\/knowledge-hub\/promoting-good-relations-higher-education-guidance<\/a>)<\/p>\n

    \n

    2.<\/span>Herio’r cwricwlwm cudd a chynnig cymorth rhagweithiol a chysylltiedig i fyfyrwyr ar hyd y daith ddysgu<\/h4>\n

    Sut mae gwella tryloywder ein cwricwlwm a disgwyliadau addysg uwch, a newid arferion sy’n rhoi braint i rai grwpiau dros eraill?<\/p>\n

    Fel y trafodwyd uchod, i rai myfyrwyr, mae agweddau ar arferion a phrosesau sefydliadol, a hyd yn oed iaith, yn rhwystro datblygiad ymdeimlad o berthyn. Mae’r cwricwlwm cudd yn cynnwys y ‘normau, gwerthoedd a chredoau heb eu datgan hyn a drosglwyddir i fyfyrwyr trwy gynnwys cwricwlaidd ffurfiol a chysylltiadau cymdeithasol ystafell ddosbarth’ (Hinchcliffe 2021: 74). Gwelir mai agweddau buddiol ar y cwricwlwm cudd yw cymdeithasoli i ddiwylliant a chymuned, a phroffesiynoli, sy’n darparu buddion i’n cymdeithas ehangach a’n cydlyniant cymunedol. Fodd bynnag, gellir dadlau bod y cwricwlwm cudd yn gweithredu i drosglwyddo ideolegau fel gwybodaeth ddiwrthwynebiad, a gymerir yn ganiataol. Mae heriau sylweddol i’r cwricwlwm cudd, gan y gwelir mai prosesau atgynhyrchu cymdeithasol a diwylliannol sy’n sicrhau ‘cadw braint gymdeithasol, diddordebau a gwybodaeth bresennol am un elfen o’r boblogaeth ar draul grwpiau llai pwerus’ (Hinchcliffe 2021: 30).<\/p>\n

    Mae’r cwricwlwm cudd yn effeithio ar y groesffordd rhwng profiadau bywyd myfyrwyr ac addysg prifysgol, fel y dangosir yn ffigur 4, isod.<\/p>\n

    \"Two
    Ffigur 4: Y Cwricwlwm Cudd mewn Addysg Uwch (Hinchcliffe 2021: 74) (yn Saesneg yn unig).<\/figcaption><\/figure>\n

    Gellir lleihau effaith y cwricwlwm cudd naill ai drwy fodel diffyg neu safbwynt cynhwysol. Yn y model diffyg, cyfrifoldeb y myfyriwr yw addasu i normau’r brifysgol. Mae dull mwy cynhwysol yn gofyn i’r brifysgol a’i staff addasu i ddarparu ar gyfer profiadau ac anghenion y myfyrwyr, a mynegi disgwyliadau’n glir lle bo angen, gan wneud y cwricwlwm cudd yn dryloyw i bob myfyriwr.<\/p>\n \n\n

    \n
    \n <\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/defs><\/g><\/svg> <\/div>\n \n
    \n

    Safbwynt y myfyriwr<\/h3>

    \u2018A minnau\u2019n fyfyriwr rhyngwladol a niwrowahanol, mae'r cwricwlwm cudd yn rhywbeth rwy\u2019n cael trafferth sylweddol ag ef, a byddai'n fuddiol (i bawb) i'r strwythurau hyn gael eu hesbonio a'n bod yn siarad amdanyn nhw\u2019<\/span><\/p>\n

    Dau awgrym da;<\/span><\/strong><\/p>\n

    1.\u00a0<\/b>Mynd i'r afael \u00e2'r Cwricwlwm Cudd<\/span><\/b><\/p>\n

    \n

    Myfyriwr 1:<\/strong> \u2018Mae llawer o fyfyrwyr, yn enwedig myfyrwyr aeddfed, myfyrwyr rhyngwladol neu'r genhedlaeth gyntaf, yn aml yn cael trafferth gyda rheolau anweledig bywyd prifysgol (megis... yr hyn a ddisgwylir mewn seminarau), sut i feithrin perthnasoedd academaidd, neu ble i ddod o hyd i gymorth. Gall athrawon helpu drwy wneud y pethau hyn yn eglur: egluro normau academaidd, annog y defnydd o oriau swyddfa, egluro sut i ofyn am adborth a s\u00f4n am brofiad personol i normaleiddio\u2019r heriau. Hefyd, gall hyrwyddo mentora gan gyd-fyfyrwyr a chaniat\u00e1u amser ar gyfer cwestiynau anffurfiol rymuso myfyrwyr i ddechrau yn y brifysgol mewn ffordd fwy hyderus.\u2019<\/span><\/p>\n

    Myfyriwr 2:<\/strong> \u2018Byddai wedi bod yn brafiach bod mwy o ddarlithwyr wedi mynd i'r afael \u00e2'r cwricwlwm cudd, gan fy mod i\u2019n teimlo bod llawer o ddiwylliant prifysgol yn ymwneud \u00e2 bod y myfyriwr yn gorfod dod i ddeall yr hyn a ddisgwylir ganddo ac yn methu - weithiau fwy nag unwaith - er mwyn dysgu'r hyn y mae i fod i'w wneud\u2019<\/span><\/p>\n

    2.\u00a0<\/b>Tryloywder y disgwyliadau<\/span><\/b><\/p>\n

    \n

    Myfyriwr 1:<\/strong>\u00a0\u2018Mae cyfathrebu clir am y disgwyliadau yn allweddol i lwyddiant y myfyrwyr. Gall rhoi cyfarwyddiadau asesu manwl, trafod sut olwg sydd ar waith cryf ac egluro termau academaidd mewn adborth (fel dadansoddi beirniadol) helpu myfyrwyr i berfformio'n fwy effeithiol. Byddwch yn onest am ddiben y tasgau. Mae tryloywder yn lleihau gorbryder, yn meithrin ymddiriedaeth a hyder, yn enwedig i fyfyrwyr sy'n anghyfarwydd \u00e2 diwylliant academaidd.\u2019<\/span><\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

    <\/h3>\n
    \n

    Profiadau Myfyrwyr o Symud i’r Brifysgol<\/h4>\n\n\n