{"id":9424,"date":"2026-01-23T16:11:25","date_gmt":"2026-01-23T16:11:25","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/?page_id=9424"},"modified":"2026-04-07T10:42:02","modified_gmt":"2026-04-07T09:42:02","slug":"cynaliadwyedd-labordai-byw","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/cy\/trosolwg-or-themau\/cynaliadwyedd\/astudiaethau-achos\/cynaliadwyedd-labordai-byw\/","title":{"rendered":"Cynaliadwyedd: Labordai Byw"},"content":{"rendered":"

Beth yw \u2018Labordy Byw\u2019?<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Gellir diffinio Labordy Byw fel \u201c…lle y cyfeirir yn ffurfiol at heriau cynaliadwyedd y byd go iawn mewn partneriaethau \u00e2 rhanddeiliaid. Mae Labordy Byw yn annog cyd-greu a chyd-weithredu trawsnewidiadau drwy ymdrechion trawsddisgyblaethol, dros gyfres o gylchredoedd dysgu, er mwyn datblygu llwyfan profi cynaliadwy o fewn ffiniau daearyddol<\/span>.\u201d
\nMae cysyniad labordai byw wedi\u2019i fewnosod yn eglur yn strategaeth y Brifysgol ‘Ein Dyfodol, Gyda\u2019n Gilydd’.<\/p>\n

Pam ddylai myfyrwyr ymgysylltu \u00e2 \u2018Labordy Byw\u2019?<\/strong>
\nMae angen i fyfyrwyr ymgysylltu \u00e2\u2019r heriau mawr sy\u2019n wynebu cymdeithas yn ogystal \u00e2 galluogi\u2019r brifysgol i symud tuag at ei uchelgais o fod yn gymdeithasol gyfrifol. Drwy ganiat\u00e1u i fyfyrwyr ymgysylltu \u00e2 labordai byw \u2013 rydym yn ceisio eu cysylltu \u00e2 heriau mawr ac wrth i ni weithio tuag at alluogi prosiectau labordy byw o\u2019r tu hwnt i\u2019n campws bydd ein myfyrwyr ac aelodau o\u2019r staff academaidd hefyd yn gallu ymateb i heriau o\u2019r trydydd sector, diwydiant a grwpiau cymunedol, gan gefnogi ein nod i fod yn Brifysgol gymdeithasol gyfrifol.<\/p>\n

Labordai byw
\n\u2022 Awgrymu datrysiadau i broblem go-iawn
\n\u2022 Gallant fod wedi\u2019u fframio o gwmpas o leiaf un o Nodau Datblygu Cynaliadwy.
\n\u2022 Creu newid yn yr amgylchedd(au) byw y gwyddonydd ei hun.
\n\u2022 Defnyddio data meintiol a chymhwyso sydd eisoes yn bodoli a sydd newydd gael ei gynhyrchu, gan fabwysiadu technolegau digidol lle bynnag y bo\u2019n bosibl.<\/p>\n

\n

\n Chevron right<\/title>\n <\/path>\n<\/svg> Sut alla i greu \u2018Labordy Byw\u2019 yn fy modiwl\/sesiwn\/rhaglen? <\/h2>

1. Llunio Gweledigaeth Glir<\/strong>
\n\u2022 Diffinio\u2019r diben: cynaliadwyedd, trawsnewid digidol, ymgysylltu dinesig neu ddysgu rhyngddisgyblaethol
\n\u2022 Sicrhau bod hynny\u2019n cyd-fynd \u00e2 strategaethau sefydliadol (e.e., targedau sero net, ymrwymiadau nodau datblygu cynaliadwy, nodau addysg ddigidol)
\n\u2022 Enghraifft: Mae Labordy Byw Prifysgol Leeds<\/a> yn canolbwyntio ar sero net, bioamrywiaeth ac ansawdd yr aer<\/p>\n

2. Dod o hyd i Asedau a Chyfleoedd y Campws<\/strong>
\n\u2022 Defnyddio\u2019r campws fel man profi: adeiladau, systemau ynni, mannau gwyrdd, seilwaith digidol
\n\u2022 Archwilio\u2019r data sydd ar gael (e.e. y defnydd o ynni, patrymau trafnidiaeth, bioamrywiaeth)
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Greenwich<\/a> yn cynnig mynediad at ddata ar y defnydd o gyfleustodau a bywyd gwyllt i brosiectau myfyrwyr<\/p>\n

3. Meithrin Partneriaethau a Llywodraethu<\/strong>
\n\u2022 Creu gr\u0175p llywio gyda staff academaidd, ystadau, TG, myfyrwyr a phartneriaid allanol
\n\u2022 Cynnwys rhanddeiliaid cymunedol ar gyfer ymgysylltu dinesig
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Manceinion<\/a> yn cyfuno myfyrwyr yn rhan o brosiectau cynaliadwyedd ledled y ddinas megis Coridor Ffordd Rhydychen<\/p>\n

4. Dylunio Fframwaith y Labordy Byw<\/strong>
\n\u2022 Dewis model: labordai thematig (e.e. bioamrywiaeth, arloesi digidol) hybiau rhyngddisgyblaethol neu labordai sy\u2019n rhan gyfannol o'r cwricwlwm
\n\u2022 Diffinio rolau, cyfrifoldebau a ffynonellau cyllido
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Surrey<\/a> yn cynnal Hyb Arloesi Cynaliadwyedd gyda phartneriaid cymunedol a diwydiannol<\/p>\n

5. Lansio Prosiectau Peilot<\/strong>
\n\u2022 Dechreuwch gyda mentrau bach, gweladwy:\u00a0Cynaliadwyedd: archwiliadau gwastraff bwyd, mapio bioamrywiaeth
\no Ymgysylltu \u00e2\u2019r Gymuned: astudiaethau trafnidiaeth leol, arolygon effaith gymdeithasol
\no Arloesedd digidol: technoleg yr economi gylchol, mannau dysgu ymdrochol
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Lerpwl<\/a> wedi creu labordy economi gylchol gan ddefnyddio gwastraff plastig ar gyfer argraffu 3D<\/p>\n

6. Integreiddio i Addysgu a Dysgu<\/strong>
\n\u2022 Ymgorffori prosiectau\u2019r labordy byw i fodiwlau, traethodau hir, a gweithgareddau cydgwricwlaidd
\n\u2022 Defnyddio data amser real a systemau ar y campws a dysgu drwy brofiad
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Heriot-Watt<\/a> yn cefnogi cynaliadwyedd ar brosiectau lefel gradd ar draws disgyblaethau<\/p>\n

7. Gwerthuso a rhannu effaith<\/strong>
\n\u2022 Olrhain metrigau: ymgysylltu \u00e2 myfyrwyr, deilliannau cynaliadwyedd, effaith gymunedol
\n\u2022 Cyhoeddi canfyddiadau a rhannu astudiaethau achos
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Caeredin<\/a> yn defnyddio Labordai Byw i ddylanwadu ar benderfyniadau polisi ac am y seilwaith<\/p>\n

8. Graddfa a Sefydliadu<\/strong>
\n\u2022 Ehangu prosiectau llwyddiannus ar draws adrannau a champysau
\n\u2022 Sicrhau cyllid hirdymor a\u2019i ymgorffori i gynllunio strategol
\n\u2022 Enghraifft: Mae Prifysgol Queen\u2019s Belfas<\/a>t yn integreiddio Labordai Byw yn ei haddysg ar gyfer y fframwaith datblygu cynaliadwy<\/p>\n

Astudiaethau Achos Labordy Byw ym Mhrifysgol Caerdydd<\/strong>
\nOs hoffech chi gyfrannu astudiaeth achos labordy byw at y pecyn cymorth, cysylltwch \u00e2 barrittl@caerdydd.ac.uk<\/p>\n<\/div> <\/div><\/div>\n

Dolenni:\u200b<\/strong><\/p>\n

Living Labs<\/a>\u200b<\/p>\n

GW4 Living Labs Projects<\/a>\u200b<\/p>\n

Key elements of Living Labs Open University<\/a> \u200b<\/p>\n

Examples of past Living Labs Projects from Edinburgh<\/a>\u200b<\/p>\n

European Network of Living Labs<\/a><\/p>\n

Education for Sustainable Development within the core curriculum and beyond: A living lab approach | Advance HE<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Beth yw \u2018Labordy Byw\u2019? Gellir diffinio Labordy Byw fel \u201c...lle y cyfeirir yn ffurfiol at heriau cynaliadwyedd y byd go iawn mewn partneriaethau \u00e2 rhanddeiliaid. Mae Labordy Byw yn annog […]","protected":false},"author":9338,"featured_media":0,"parent":2116,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-9424","page","type-page","status-publish","hentry"],"meta_box":{"cu_accordion":"","cu_alert":"","cu_tabs":"","cu_quote":""},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9338"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9424"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9424\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9427,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9424\/revisions\/9427"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2116"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}