Newyddion yr Is-Ganghellor

E-bost yr Is-Ganghellor i’r holl staff ar gyfer mis Tachwedd

Annwyl gydweithiwr

Gan ddilyn ymlaen o lansio Cynghrair GW4 yn Llundain fis diwethaf, fe gynhalion ni’r lansiad ohono yng Nghymru yng Nghanolfan Mileniwm Cymru yr wythnos hon. Daeth cynulleidfa dda iawn yno ac roeddwn i’n ddiolchgar iawn i Lywodraeth Cymru am ei hagwedd gadarnhaol iawn. Braf oedd teimlo’r brwdfrydedd dros y prosiect yn araith Mr Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth a chyn-Ddirprwy Weinidog Sgiliau a Thechnoleg, ac roedd geiriau cefnogol Mrs Edwina Hart, Gweinidog yr Economi, Gwyddoniaeth a Thrafnidiaeth, i’w croesawu’n fawr. Yn fy araith, pwysleisiais y bydd y cydweithio hwn o les i Gymru drwy greu màs critigol na ellid ei sicrhau fel arall. Bydd modd i ni ymgysylltu â’n rhwydweithiau yng Nghymru o GW4 mewn ffyrdd a fydd o fudd i bawb. Yn wir, gan fod Aberystwyth yn aelod o’r Bartneriaeth Hyfforddiant Doethurol y mae GW4 yn rhan sylweddol ohoni, mae hynny’n digwydd yn barod. Gogoniant prifysgolion, yn aml, yw bod angen i chi gydweithio i gystadlu, a chynlluniau i gydweithio’n rhanbarthol yng nghyffiniau dinasoedd sy’n tyfu’n gyflym – cynlluniau cydweithio fel GW4 – yw rhai o’r rhai mwyaf cynhyrchiol oll.

Maes y mae angen i Brifysgol Caerdydd gystadlu’n fwy effeithiol ynddo yw codi arian. Os daethoch chi i unrhyw un o’r briffiadau a roddais yn gynharach y tymor hwn i’r staff cyfan, efallai y cofiwch i ni bron â threblu’r rhoddion a’r addewidion a gawsom ni y llynedd, ond cymharol fach oedd y cyfanswm, sef £4.5m. Er bod y cydweithwyr sy’n ymwneud â’r gweithgaredd hwnnw’n ymroddedig dros ben ac wedi sicrhau rhai llwyddiannau o bwys, mae angen i ni ragori ar hynny. Dyna pam rwy’n falch iawn o gyhoeddi i ni allu gwneud penodiad rhagorol i swydd Pennaeth y Swyddfa Datblygu a Chyn-fyfyrwyr. Ar ôl y Nadolig, bydd Tania (‘TJ’) Rawlinson yn ymuno â ni o Brifysgol Bryste, lle bu hi’n gyfrifol am lwyddiant eu hymgyrch nodedig i godi £100m. Yn ddiweddar, cyhoeddodd Bryste nid yn unig eu bod wedi cyrraedd y targed cyn y dyddiad cau, ond eu bod wedi rhagori arno. Felly, daw TJ atom â hanes o lwyddo’n rhagorol ac rwy’n edrych ymlaen yn fawr iawn at weithio gyda hi.

Yn gynharach yn y mis, cymerais ran mewn trafodaeth ar banel mewn digwyddiad a drefnwyd gan y Cyngor Prydeinig a Llysgenhadaeth Tsieina, sef Fforwm Symudedd Tsieina. Fe’i cynhaliwyd i ddathlu deugain mlynedd o gydweithredu rhwng Prydain a Tsieina ynghylch cyfnewid myfyrwyr. Yr hyn a’m trawodd oedd holi bywiog iawn y gynulleidfa; er i ni fynd dros y terfyn, doedd dim digon o amser i ateb pob un o’r cwestiynau yr oedd y gynulleidfa gymysg o fyfyrwyr, staff ac eraill yn dymuno’u gofyn. Y newid mwyaf y sylwais arno, o gymharu â’r hyn y gellid bod wedi’i ddisgwyl ychydig flynyddoedd yn ôl, oedd i’r rhelyw o’r cwestiynau holi ynghylch myfyrwyr o’r DU yn mynd i Tsieina, yn hytrach nag fel arall, ac mae hynny’n cyd-fynd yn dda â’n strategaeth i sicrhau symudedd tuag allan. Cafwyd hefyd sylw perthnasol iawn, sef bod angen i ni, wrth hyrwyddo symudedd tuag allan, sicrhau bod myfyrwyr o gefndiroedd llai breintiedig yn cael eu cynnwys a’u cynorthwyo; mae ymchwil yn dangos mai’r duedd, am amrywiaeth o resymau, yw i lawer mwy o fyfyrwyr o gartrefi cyfoethocach fynd dramor i astudio. Rwy’n sylweddoli bod hynny’n broblem, ond gair i gall oedd  y sylw hwnnw i sicrhau’n bod ni’n gwneud ein gorau glas yn hyn o beth.

Cawsom ddwy ddirprwyaeth o Tsieina yn ystod y mis, y naill dan arweiniad y Llywydd Dong Qi o Brifysgol Normal Beijing (BNU) a’r llall dan arweiniad y Llywydd Zhui Chongshi o Brifysgol Xiamen. Mae’r ddwy brifysgol yn rhai rhagorol ac yn bartneriaid da iawn i Gaerdydd. Llofnodais gytundeb cydweithredu â’r Llywydd Dong Qi, a bydd hwnnw’n arwain at sefydlu Cyd-Goleg anarferol: bydd ganddo safle yma yn ogystal ag yn Tsieina a bydd yn rhoi pwys ar gael myfyrwyr o’r DU a’r UE i fynd i Tsieina. Cydlofnodais, gyda’r Llywydd Zhui Chongshi o Xiamen, lythyr sy’n mynegi bwriad i sefydlu cyd-gronfa a fydd yn fodd i gydweithredu a chyfnewid ym meysydd ymchwil ac addysgu. Mae Xiamen yn bartner ers tro byd gan mai hi yw prifysgol cartref ein Sefydliad Conffiwsiws ni: mae’n gwneud cyfraniad pwysig i’n rhaglen Ieithoedd i Bawb ac yn hyrwyddo iaith a diwylliant Tsieina mewn amrywiaeth o ffyrdd. I mi, mae’r ddau gytundeb yn wirioneddol gyffrous. Byddant yn ychwanegu dimensiynau pellach at ein cydweithredu presennol â Tsieina ac yn cynnig cyfleoedd mawr i staff a myfyrwyr pob un o’r prifysgolion perthnasol.

Rwy’n falch o ddweud bod y gweithredu diwydiannol ynghylch Cynllun Blwydd-dal y Prifysgolion wedi’i atal ers fy e-bost diwethaf, a hynny tra cynhelir trafodaethau. Mae gan y Cyd-Bwyllgor Negodi amser tan ei gyfarfod ar Ionawr 15 i ddod i gytundeb. Rwy’n credu bod awydd pendant ar y ddwy ochr i sicrhau ffordd o ddatrys y mater er gwaethaf y cymhlethdodau a’r anawsterau a amlinellais fis diwethaf. Rhaid i ni ddal i groesi’n bysedd, felly.

Rhaid croesi’n bysedd hefyd (a bysedd ein traed, yn ddelfrydol) ynghylch canlyniad y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil ar Ragfyr 16. Rhag i neb orfod aros eiliad yn fwy nag y bydd ei angen i gael gwybod manylion ein perfformiad ynddo, fe fydda i, cyn gynted ag y caiff y canlyniadau eu rhyddhau (00:01 ar 18 Rhagfyr), yn anfon fy e-bost misol i roi’n dadansoddiad rhagarweiniol ni ohonynt.

Gyda dymuniadau gorau

Colin Riordan

Is-Ganghellor