{"id":8344,"date":"2024-12-10T13:57:57","date_gmt":"2024-12-10T13:57:57","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/?page_id=8344"},"modified":"2025-11-13T13:55:47","modified_gmt":"2025-11-13T13:55:47","slug":"cwricwlwm-cudd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sites.cardiff.ac.uk\/education-development-toolkit\/cy\/trosolwg-or-themau\/cynwysoldeb\/meithrin-ymdeimlad-o-berthyn-i-bob-myfyriwr\/cwricwlwm-cudd\/","title":{"rendered":"Cwricwlwm cudd"},"content":{"rendered":" \n\n
\n
\n <\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/defs><\/g><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Dylunio Tudalennau Cynwysoldeb<\/h3>

Mae'r holl dudalennau Cynwysoldeb wedi'u cynllunio gan ddilyn egwyddorion Dylunio Cyffredinol ar gyfer Dysgu (UDL<\/a>). Fe welwch gyfuniad o destun, fideo a delweddau, ynghyd \u00e2 rhai pwyntiau ar gyfer myfyrio, enghreifftiau ymarferol ac astudiaethau achos.<\/p>\n

Gallwch ddewis darllen y testun, neu gael mynediad at fideo o'r un deunydd. Mae'r recordiad ar waelod y dudalen hon<\/a>. Gallwch hefyd fynychu gweithdy ar y pwnc: i gael gwybod mwy gweler y blwch DPP ar waelod y dudalen hon<\/a>.<\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Fel y trafodwyd uchod, i rai myfyrwyr, mae agweddau ar arferion a phrosesau sefydliadol, a hyd yn oed iaith, yn rhwystro datblygiad ymdeimlad o berthyn. Mae’r cwricwlwm cudd yn cynnwys y ‘normau, gwerthoedd a chredoau heb eu datgan hyn a drosglwyddir i fyfyrwyr trwy gynnwys cwricwlaidd ffurfiol a chysylltiadau cymdeithasol ystafell ddosbarth’ (Hinchcliffe 2021: 74). Gwelir mai agweddau buddiol ar y cwricwlwm cudd yw cymdeithasoli i ddiwylliant a chymuned, a phroffesiynoli, sy’n darparu buddion i’n cymdeithas ehangach a’n cydlyniant cymunedol. Fodd bynnag, gellir dadlau bod y cwricwlwm cudd yn gweithredu i drosglwyddo ideolegau fel gwybodaeth ddiwrthwynebiad, a gymerir yn ganiataol. Mae heriau sylweddol i’r cwricwlwm cudd, gan y gwelir mai prosesau atgynhyrchu cymdeithasol a diwylliannol sy’n sicrhau ‘cadw braint gymdeithasol, diddordebau a gwybodaeth bresennol am un elfen o’r boblogaeth ar draul grwpiau llai pwerus’ (Hinchcliffe 2021: 30).<\/p>\n

Mae’r cwricwlwm cudd yn effeithio ar y groesffordd rhwng profiadau bywyd myfyrwyr ac addysg prifysgol, fel y dangosir yn ffigur 4, isod.<\/p>\n

\"Two
Ffigur 4: Y Cwricwlwm Cudd mewn Addysg Uwch (Hinchcliffe 2021: 74) (yn Saesneg yn unig).<\/figcaption><\/figure>\n

Gellir lleihau effaith y cwricwlwm cudd naill ai drwy fodel diffyg neu safbwynt cynhwysol. Yn y model diffyg, cyfrifoldeb y myfyriwr yw addasu i normau’r brifysgol. Mae dull mwy cynhwysol yn gofyn i’r brifysgol a’i staff addasu i ddarparu ar gyfer profiadau ac anghenion y myfyrwyr, a mynegi disgwyliadau’n glir lle bo angen, gan wneud y cwricwlwm cudd yn dryloyw i bob myfyriwr.<\/p>\n \n\n

\n
\n <\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/linearGradient><\/defs><\/g><\/svg> <\/div>\n \n
\n

Safbwynt y myfyriwr<\/h3>

\u2018A minnau\u2019n fyfyriwr rhyngwladol a niwrowahanol, mae'r cwricwlwm cudd yn rhywbeth rwy\u2019n cael trafferth sylweddol ag ef, a byddai'n fuddiol (i bawb) i'r strwythurau hyn gael eu hesbonio a'n bod yn siarad amdanyn nhw\u2019<\/span><\/p>\n

Dau awgrym da;<\/span><\/strong><\/p>\n

1.\u00a0<\/b>Mynd i'r afael \u00e2'r Cwricwlwm Cudd<\/span><\/b><\/p>\n

\n

Myfyriwr 1:<\/strong> \u2018Mae llawer o fyfyrwyr, yn enwedig myfyrwyr aeddfed, myfyrwyr rhyngwladol neu'r genhedlaeth gyntaf, yn aml yn cael trafferth gyda rheolau anweledig bywyd prifysgol (megis... yr hyn a ddisgwylir mewn seminarau), sut i feithrin perthnasoedd academaidd, neu ble i ddod o hyd i gymorth. Gall athrawon helpu drwy wneud y pethau hyn yn eglur: egluro normau academaidd, annog y defnydd o oriau swyddfa, egluro sut i ofyn am adborth a s\u00f4n am brofiad personol i normaleiddio\u2019r heriau. Hefyd, gall hyrwyddo mentora gan gyd-fyfyrwyr a chaniat\u00e1u amser ar gyfer cwestiynau anffurfiol rymuso myfyrwyr i ddechrau yn y brifysgol mewn ffordd fwy hyderus.\u2019<\/span><\/p>\n

Myfyriwr 2:<\/strong> \u2018Byddai wedi bod yn brafiach bod mwy o ddarlithwyr wedi mynd i'r afael \u00e2'r cwricwlwm cudd, gan fy mod i\u2019n teimlo bod llawer o ddiwylliant prifysgol yn ymwneud \u00e2 bod y myfyriwr yn gorfod dod i ddeall yr hyn a ddisgwylir ganddo ac yn methu - weithiau fwy nag unwaith - er mwyn dysgu'r hyn y mae i fod i'w wneud\u2019<\/span><\/p>\n

2.\u00a0<\/b>Tryloywder y disgwyliadau<\/span><\/b><\/p>\n

\n

Myfyriwr 1:<\/strong>\u00a0\u2018Mae cyfathrebu clir am y disgwyliadau yn allweddol i lwyddiant y myfyrwyr. Gall rhoi cyfarwyddiadau asesu manwl, trafod sut olwg sydd ar waith cryf ac egluro termau academaidd mewn adborth (fel dadansoddi beirniadol) helpu myfyrwyr i berfformio'n fwy effeithiol. Byddwch yn onest am ddiben y tasgau. Mae tryloywder yn lleihau gorbryder, yn meithrin ymddiriedaeth a hyder, yn enwedig i fyfyrwyr sy'n anghyfarwydd \u00e2 diwylliant academaidd.\u2019<\/span><\/p>\n <\/div>\n <\/div> \n\n \n

Strategaethau ymarferol ar gyfer mynd i’r afael \u00e2’r cwricwlwm cudd<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Tryloywder mewn disgwyliadau:<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Maes llafur a chanllawiau aseiniadau eglur:<\/span><\/b> Gall darparu cyfarwyddiadau meysydd llafur ac aseiniadau manwl sy’n amlinellu disgwyliadau ar gyfer perfformiad, meini prawf asesu, a strategaethau llwyddiant ddadrinio safonau academaidd. Gall egluro pam fod meini prawf penodol yn cael eu pwysleisio helpu myfyrwyr i ddeall yn well sut i fynd at eu hastudiaethau.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
      \n
    1. Canllawiau cam wrth gam ar gyfer sgiliau academaidd<\/span><\/b>: Cynnig adnoddau hygyrch neu weithdai sy’n esbonio sgiliau academaidd hanfodol, megis meddwl yn feirniadol, dulliau ymchwil, a chyfeirio. Gall y canllawiau hyn gynnwys gwaith enghreifftiol neu atebion enghreifftiol i ddangos sut olwg sydd ar gyflwyniadau llwyddiannus mewn disgyblaethau penodol.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
        \n
      1. Oriau swyddfa a sesiynau cynghorwyr academaidd<\/span><\/b>: Gall annog myfyrwyr i gwrdd \u00e2 staff addysgu a chynghorwyr greu lle diogel i fyfyrwyr geisio eglurhad ar ddisgwyliadau, gofyn cwestiynau, neu gael adborth heb farn. Gall gwneud oriau swyddfa yn groesawgar ac yn hygyrch, er enghraifft drwy eu cynnal mewn lleoliadau anffurfiol neu ar-lein, leihau rhwystrau i ymgysylltu.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

        Cyfathrebu cynhwysol:<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n

          \n
        1. Osgoi jargon ac egluro termau academaidd:<\/span><\/b> Mae defnyddio iaith hygyrch yn eich deunydd dysgu ac yn eich cyfathrebiadau (e.e. cyhoeddiadau a negeseuon e-bost) yn helpu pob myfyriwr i ddeall cynnwys academaidd. Pan fydd termau disgyblaeth benodol yn angenrheidiol, rhowch ddiffiniadau neu gynnig cyd-destun i helpu myfyrwyr i ddeall iaith y maes.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
            \n
          1. Geirfa o dermau a chysyniadau:<\/span><\/b> Gall creu geirfa o dermau academaidd y gallai myfyrwyr ddod ar eu traws \u2013 megis \u201casesiad ffurfiannol,\u201d \u201cdadansoddiad beirniadol,\u201d neu \u201cll\u00ean-ladrad\u201d \u2013 fod yn gyfeiriad gwerthfawr. Gall yr adnodd hwn fod yn rhan o lwyfannau dysgu ar-lein neu becynnau cwrs a’i ddiweddaru’n rheolaidd.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
              \n
            1. Defnyddio sianeli lluosog i gael gwybodaeth<\/span><\/b>: Mae darparu gwybodaeth trwy gymysgedd o fformatau \u2013 ysgrifenedig, gweledol, a llafar \u2013 yn sicrhau bod myfyrwyr yn derbyn negeseuon mewn ffyrdd sy’n gweddu i wahanol ddewisiadau dysgu. Gall ailadrodd negeseuon allweddol ar wahanol bwyntiau yn y cwrs helpu i atgyfnerthu dealltwriaeth.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

              Strategaethau ychwanegol:<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n

                \n
              1. Arferion asesu cynhwysol:<\/span><\/b> Mae sicrhau bod asesiadau yn adlewyrchu arddulliau a galluoedd dysgu amrywiol yn caniat\u00e1u i bob myfyriwr ddangos ei wybodaeth heb fod dan anfantais gan ofynion cudd. Gallai hyn gynnwys cynnig opsiynau ar gyfer gwahanol fathau o aseiniadau (e.e. cyflwyniadau, adroddiadau, neu gyfnodolion myfyriol).<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
                  \n
                1. Adborth ar gyfer twf<\/span><\/b>: Gall dysgu llythrennedd asesu i fyfyrwyr yn benodol, a sut i ddehongli adborth a’i ddefnyddio ar gyfer gwella, bontio’r bwlch mewn dealltwriaeth. Mae cynnal sesiynau ar sut i gymhwyso adborth yn effeithiol yn helpu myfyrwyr i ddeall sut mae adborth yn cysylltu \u00e2 pherfformiad academaidd yn y dyfodol.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
                    \n
                  1. Rhwydweithiau cymorth gan gyd-fyfyrwyr:<\/span><\/b> Mae hwyluso grwpiau astudio cymheiriaid neu raglenni mentoriaeth yn galluogi myfyrwyr i gefnogi ei gilydd wrth lywio normau heb eu dweud yn y byd academaidd, rhannu strategaethau, a gweithio gyda’i gilydd trwy gynnwys heriol.<\/span>\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
                    \n

                    Profiadau Myfyrwyr o Symud i’r Brifysgol<\/h4>\n\n\n